Tijdelijke werkloosheid vanaf 1 september 2020: wat zijn de mogelijkheden?

Vakartikels

Tijdens de periode van 13 maart 2020 tot en met 31 augustus 2020 werd het begrip ‘overmacht’ in het kader van tijdelijke werkloosheid heel soepel geïnterpreteerd. Dit zorgde ervoor dat alle vormen van tijdelijke werkloosheid als gevolg van het coronavirus (verplichte sluiting, geen of minder vraag naar producten of diensten,…) beschouwd werden als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Ook de te respecteren procedures voor werkgevers en werknemers werden een stuk eenvoudiger. Vanaf 1 september 2020 zijn de spelregels voor coronawerkloosheid echter gewijzigd.

Vanaf 1 september 2020 zijn de spelregels voor coronawerkloosheid echter gewijzigd. Daarnaast geldt ook een overgangsregeling voor tijdelijke werkloosheid wegens economische redenen. Een kort overzicht.

Coronawerkloosheid

De regering verlengde het flexibele systeem van tijdelijke werkloosheid omwille van het coronavirus tot 31 december 2020, zij het enkel voor uitzonderlijk hard getroffen ondernemingen en sectoren. 

Tijdelijke werkloosheid coronavirus is nog steeds mogelijk voor bepaalde sectoren. 

Voor de uitzonderlijk hard getroffen sectoren (getroffen door de beperkende maatregelen van de Nationale Veiligheidsraad en minstens 20% tijdelijke werkloosheid toegepast in het tweede kwartaal van 2020) stelde de vorige Minister van Werk Nathalie Muylle een lijst op die gebaseerd is op het nummer van het Paritair Comité. Deze lijst verscheen op 17 september 2020 in het Belgisch Staatsblad en bevat twee groepen sectoren:

  • Sectoren die als ‘volledig hard getroffen’ worden beschouwd (bijvoorbeeld de sector Horeca, PC 302);
  • Sectoren die als ‘beperkt hard getroffen’ worden beschouwd (bijvoorbeeld het PC 200 voor de bedienden, beperkt tot de activiteiten die verband houden met de organisatie van evenementen en kermissen en tot de reisbureaus en touroperators).

De sectoren onder punt 1 moeten geen actie ondernemen. Zij kunnen tot 31 december 2020 automatisch verder beroep doen op tijdelijke werkloosheid overmacht corona voor alle werknemers die onder het betreffende paritair comité vallen. De bedrijven in deze sectoren zijn dus vrijgesteld van de verplichting om het formulier C106A-Corona-HGO (Hard Getroffen Onderneming) in te dienen.

Voor de sectoren onder punt 2 raden we aan om eerst na te gaan of de onderneming minstens 20% werkloosheidsdagen had in het tweede kwartaal van 2020.

Als de onderneming aan deze voorwaarde voldoet, dan kan zij via e-mail een document C106A-corona-HGO indienen bij het RVA-kantoor van haar maatschappelijke zetel (Rubriek III van het document in te vullen). Voldoet men niet aan deze voorwaarde? Dan kan men in ditzelfde document Rubriek II invullen, enkel voor de betrokken werknemers die behoren tot de paritaire comités van de ‘beperkt hard getroffen’ sectoren.

De ondernemingen moeten hun werknemers (en eventueel ook de interne overlegorganen) tijdig informeren over deze tijdelijke werkloosheid.

Werknemers hebben recht op een uitkering van 70% van het geplafonneerd loon, verhoogd met een dagsupplement vanwege de RVA (5,63 EUR) en eventueel een sectorale toeslag of extra bijpassing door de werkgever.

Overgangsregime ‘economische werkloosheid’ (tot 31 december 2020)

Arbeiders
De enige wijziging voor arbeiders op het vlak van de ‘gewone’ economische werkloosheid geldt voor de duur van de schorsing van de arbeidsovereenkomst, namelijk een volledige schorsing gedurende 8 weken (in plaats van 4 weken) of een gedeeltelijke schorsing gedurende 18 weken (in plaats van 3 maanden). Na een schorsingsperiode volgt steeds een verplichte werkweek.

Bedienden
Om beroep te kunnen doen op deze overgangsmaatregel, moet de onderneming kunnen aantonen dat ze een omzetdaling of daling van de productie heeft (in de loop van het kwartaal dat de aanvraag voorafgaat) van minimaal 10% in vergelijking met hetzelfde kwartaal in 2019.

De onderneming moet gebonden zijn door een sectorale of ondernemings-cao of, bij gebreke daaraan, door een ondernemingsplan (dat bij de FOD WASO ingediend moet worden, maar niet goedgekeurd moet worden).

De arbeidsovereenkomst kan volledig geschorst worden gedurende maximaal 24 weken (in plaats van 16) of gedeeltelijk gedurende maximaal 34 weken (in plaats van 26).

Een werkgever moet zijn bedienden ook 2 vormingsdagen per maand aanbieden.

Hij moet een formulier C106A-Corona-overgangsstelstel bij aangetekend schrijven bezorgen aan het RVA-kantoor van de maatschappelijke zetel. Zijn onderneming moet ook de normale regels rond kennisgeving aan RVA, werknemers, ondernemingsraad of syndicale afvaardiging respecteren.

Werknemers hebben recht op een uitkering van 70% van het geplafonneerd loon, waarbij het supplement ten laste is van de werkgever (zowel voor arbeiders als bedienden).

Wanneer een onderneming niet voldoet aan de hierboven vermelde voorwaarden, kan men toch nog steeds beroep doen op het ‘klassieke’ regime van economische werkloosheid. In dat geval moet men aantonen dan men een onderneming in moeilijkheden is en de klassieke aanvraagprocedure volgen.

Op 15 september 2020 bereikten de sociale partners een akkoord over enkele aspecten die een impact zouden kunnen hebben op de bovenstaande informatie. Vandaag zijn er nog geen regelgevende teksten beschikbaar.

Tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht

Het is mogelijk dat een werkgever niet langer beroep kan doen op de tijdelijke corona-werkloosheid (zie supra), maar geconfronteerd wordt met een werknemer die (na terugkeer uit het buitenland) in quarantaine gaat en de werkgever een quarantainegetuigschrift bezorgt. Een quarantainegetuigschrift wordt afgeleverd aan werknemers die arbeidsgeschikt zijn, maar niet naar hun werkplek kunnen gaan.

Als de werknemer telewerk kan verrichten, dan blijft hij zijn loon ontvangen. Is telewerk niet mogelijk? Dan kan de werkgever hem in tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht plaatsen, waarna de werknemer werkloosheidsuitkeringen geniet.

Opgepast: als de werknemer bewust naar een ‘rode zone’ vertrok en uit deze zone terugkeert, dan zal de werkgever geen gebruik kunnen maken van tijdelijke werkloosheid omwille van overmacht. De reden? De werknemer reisde naar een niet-toegelaten zone, en dus is er geen sprake van een plotse en onvoorzienbare gebeurtenis die zich buiten de wil van werkgever en werknemer voordoet.

Let op de kleurencode van je reisbestemming!

Als telewerk niet mogelijk is, zal de werknemer vakantiedagen of dagen inhaalrust moeten opnemen. Een andere piste is dat de werkgever voor deze dagen ‘toegestane afwezigheid’ doorgeeft (geen recht op loon!). De werknemer kan ook onbetaald verlof opnemen. In dat geval zal de RVA geen werkloosheidsuitkering betalen.

Meer weten?

Als klant van Baker Tilly kunt u contact opnemen met Lieven Nissens, HR Consultancy Director, of uw dossierverantwoordelijke.
Nog geen klant? Contacteer ons voor een vrijblijvend gesprek.